Airco verwarmen in de winter: zo stel je hem goed in

Veel mensen hebben een airco gekocht voor de hittegolf en merken in november dat dezelfde unit ook kan verwarmen. Dat klopt: elke moderne inverter-split is een lucht-lucht warmtepomp. Maar wie de afstandsbediening behandelt als een gewone thermostaat, krijgt vaak een kamer met warme lucht bij het plafond, koude voeten en een hoger verbruik dan nodig. Met een paar instellingen is dat op te lossen.

Op welke temperatuur zet je de airco bij verwarmen?

De temperatuursensor zit in de binnenunit, meestal zo'n twee meter hoog aan de muur. Warme lucht stijgt op, dus daar is het warmer dan op zithoogte. Het gevolg: de airco denkt dat de kamer al 21 °C is, terwijl jij op de bank 19 °C voelt.

Werk daarom zo:

1. Zet een losse thermometer op tafel- of zithoogte, uit de buurt van de luchtstroom.
2. Stel de airco in op 20 of 21 °C en laat hem een paar uur stabiel draaien.
3. Vergelijk de thermometer met wat je wilt. Is het te koud, ga een graad omhoog. Niet meteen drie.

Milieu Centraal adviseert overdag maximaal 19 °C in de leefruimte als je thuis bent. Met een airco haal je dat op zithoogte in de praktijk vaak met een ingestelde 20 tot 21 °C. Elke graad hoger kost een paar procent extra energie, dus het loont om dit een keer goed af te stellen.

Sommige afstandsbedieningen hebben een functie waarbij de sensor in de afstandsbediening zelf meet, vaak "I Feel" of "Follow Me" genoemd. Leg de afstandsbediening dan op een vaste plek in de kamer. Mitsubishi Electric gebruikt bij de MSZ-LN een 3D i-See-sensor die de temperatuur en de plek van mensen in de ruimte meet; ook dat helpt tegen het verschil tussen plafond en bank.

De juiste stand en ventilator

Merken hebben eigen namen voor een snelle opwarmstand. Daikin noemt het bij de Perfera Heat Boost. Gebruik zo'n stand om 's ochtends snel op temperatuur te komen, niet de hele dag.

's Nachts: verlagen, niet uitzetten

Een inverter draait het zuinigst op deellast. Helemaal uitzetten en 's ochtends vanaf 15 °C opwarmen kost niet per se minder dan een paar graden verlagen, omdat de unit dan een tijd op vol vermogen moet draaien met een lager rendement. Mijn advies: overdag 20 tot 21 °C, 's nachts 17 tot 18 °C. Milieu Centraal geeft hetzelfde advies voor volledig elektrische warmtepompen en vloerverwarming. In een slaapkamer kan de airco 's nachts natuurlijk ook gewoon uit als je het liever koel hebt.

Waarom stopt de airco met blazen? Ontdooien uitgelegd

Bij verwarmen wordt de buitenunit kouder dan de buitenlucht. Ligt de buitentemperatuur rond het vriespunt en is de lucht vochtig, dan zet er rijp op de lamellen van de buitenunit. Die rijp blokkeert de luchtstroom, dus de airco moet hem regelmatig wegsmelten. Dat doet hij door het circuit kort om te draaien.

Wat je dan merkt:

• De binnenunit stopt met blazen of blaast heel zacht. Daikin schrijft in de handleiding van de FTX-K-reeks dat er tijdens het ontdooien geen warme lucht uit de binnenunit komt.
• Het lampje knippert of er staat een ontdooisymbool op het display, afhankelijk van het merk.
• Buiten komt er water of stoom uit de buitenunit. Ook dat is normaal.
• Je hoort een sissend of blazend geluid wanneer het koelmiddel van richting wisselt.

Daikin noemt 4 tot 12 minuten per ontdooibeurt. Bij helder, droog vriesweer gebeurt het minder vaak dan bij mist en motregen rond 0 tot 3 °C. Dat laatste weer is in Nederland de lastigste omstandigheid voor een airco.

Wanneer is het niet normaal? Als de buitenunit na het ontdooien dichtgevroren blijft, als er een ijsbult onder de unit groeit die tegen de lamellen aankomt, of als de unit vaker dan ongeveer elk half uur ontdooit bij droog weer. Dat wijst op een verstopte condensafvoer, te weinig koudemiddel of een sensorprobleem. Bel dan een installateur, en ga niet zelf met een föhn of heet water aan de slag.

Opstarten duurt even

Direct na het aanzetten in de verwarmingsstand blaast de airco ook even niets. Hij wacht tot de binnenunit warm genoeg is om geen koude lucht de kamer in te blazen. Daikin noemt 1 tot 4 minuten, langer bij lage buitentemperatuur.

Verwarmen bij vorst: wat kan je airco aan?

Elke buitenunit heeft een ondergrens waaronder hij niet meer verwarmt. Daarboven daalt het vermogen geleidelijk als het kouder wordt. Drie bekende modellen in de 2,5 kW-klasse:

Een paar dagen per jaar onder de -10 °C is voor een goede split geen probleem. Wel krijg je minder warmte dan het nominale getal op de doos. Is de kamer op zulke dagen niet warm te krijgen, laat de cv dan meedraaien in plaats van de airco op 26 °C te zetten. Hoger instellen levert geen extra vermogen op, alleen langer vol draaien.

Ga je een airco kopen om vooral mee te verwarmen? Kijk dan naar het vermogen bij -10 °C en de SCOP, niet naar het koelvermogen. Onze selectie staat bij airco met warmtepomp, en wat het oplevert ten opzichte van gas lees je in verwarmen met airco: goedkoper dan gas?

De buitenunit in de winter

• Vrije luchtstroom. Houd de voor- en achterkant vrij van bladeren, sneeuw en tuinmeubels. De unit zuigt aan de achterkant lucht aan en blaast aan de voorkant uit.
• Afvoer van ontdooiwater. Bij verwarmen komt er water uit de onderkant. Op een terras kan dat een ijsplaat geven. Een unit op een console aan de muur of op verhoogde poten voorkomt dat ijs zich tegen de onderkant opbouwt. Bij de Hyper Heating-buitenunits van Mitsubishi Electric hoort volgens specificaties van retailers een verwarmde condensbak.
• Geen hoes. Een winterhoes over een buitenunit die verwarmt, blokkeert de luchtstroom en houdt vocht vast. Alleen als de airco de hele winter uit staat, kan een open afdakje tegen sneeuw zinvol zijn.
• Geluid. In de verwarmingsstand draait de buitenunit vaker en harder dan in de zomer, en de buren zitten binnen. Lees de dB(A)-waarden voor verwarmen, niet alleen voor koelen. Meer in airco geluid in dB(A).

Onderhoud doe je bij voorkeur vóór het stookseizoen: filters van de binnenunit stofzuigen of uitspoelen en de lamellen van de buitenunit controleren. Vieze filters kosten bij verwarmen net zo goed rendement als bij koelen. Zie airco onderhoud.

Airco en cv-ketel samen gebruiken

De meeste mensen verwarmen niet volledig met de airco, maar combineren. Dat werkt het best als je de twee niet tegen elkaar laat vechten:

1. Zet de cv-thermostaat in de woonkamer 2 tot 3 graden lager dan de temperatuur die je met de airco wilt. Zo springt de ketel alleen bij als de airco het niet redt.
2. Draai de radiatorkranen in de ruimte met de airco half dicht, zodat de ketel niet alsnog de woonkamer gaat verwarmen.
3. Houd de deuren naar gang en trap dicht. Een airco verwarmt per kamer.
4. Laat de ketel aan voor warm water en de badkamer. Met alleen een airco kom je niet van het gas af.

Met de energieprijzen van november 2026 is een kWh warmte uit een goede split ongeveer de helft tot een derde van de prijs van warmte uit gas. Hoe groot het verschil voor jouw situatie is, reken je uit in de kostengids. Heb je geen vaste split, kijk dan naar mobiele airco met verwarming.

Checklist voor deze winter

• Modus op verwarmen, niet op auto
• 20 tot 21 °C ingesteld, gecontroleerd met een losse thermometer
• Ventilator op automatisch, lamellen omlaag, swing uit
• 's Nachts 2 tot 3 graden lager in plaats van uit
• Filters schoon, buitenunit vrij van blad en sneeuw
• Cv-thermostaat lager, radiatoren in de airco-ruimte half dicht

Veelgestelde vragen

Laatst bijgewerkt: 2 november 2026 (Europe/Amsterdam). Bronnen: Daikin gebruiksaanwijzing FTX-K en Daikin FAQ, Mitsubishi Electric handleiding MSZ-LN en EPREL-fiche, Panasonic productinformatie, Midea PortaSplit specificaties, Milieu Centraal bespaartips verwarming.